Navigation Menu+

Tasarımda uzay çağı başlıyor!

Posted on Oca 14, 2009 by in Röportajlar | 0 comments

Günümüzün Leonardo Da Vinci’si olarak anılan, yaşayan en deneyimli ve saygın fütüristlerden biri olan 92 yaşındaki Jacque Fresco, geçtiğimiz ay düzenlenen Fütüristler Zirvesi’nin konuğu olarak Türkiye’ye geldi. Aynı zamanda bir endüstri mühendisi, mimari tasarımcı, düşünür ve toplum mühendisi olan Fresco, asistanı Roxanne Meadows ile birlikte gerçekleştirdiği ‘Venüs Projesi’ (www.thevenusproject.com) ile insanlığa yeni bir yaşam tarzı öneriyor. Her şeyi ayrıntısı ile düşünüp tasarlayan Fresco ve Meadows, bu alternatif yaşam şeklini ‘Geleceği Tasarlamak’ (Future By Design) adlı bir video ve kitapla da somutlandırdılar. Bugün devlet başkanlarına ve çeşitli kurumlara danışmanlık yapan Jacque Fresco, sahip olduğumuz bilgiyi doğru kullandığımızda kurabileceğimiz yeni dünya uygarlığının nasıl olabileceğini bize göstermeye çalışıyor. Onun tasarladığı gelecekte açlık, fakirlik, savaş, işsizlik yaşanmıyor. “Var olan global ve sosyal problemlere gerçekten son vermek istiyorsak, dünyayı ve kaynaklarını tüm insanlığın ortak mirası olarak kabul etmeliyiz,” diyen Fresco ile ziyareti sırasında bir araya gelme fırsatı bulduk ve böyle “kaynak tabanlı” bir alternatif gelecekte yaşam tarzlarımızın nasıl olacağını, moda ve tasarımın kendine burada nasıl yer bulacağını öğrendik.

Sizce, fütüristler gerçekten öngörüleri ile geleceği şekillendiriyor mı?

Bu konuda yalnızca kendi adıma konuşabilirim. Eğer metodlar sosyal bir değişim için yola çıkmıyorsa ve bir tanesi diğerlerinin vizyonunu gerçeğe dönüştürme konumunda değilse, o halde toplum üzerinde hiç etkisi olmayabilir. Ben, sürdürülebilir bir geleceğe ait alternatif bir vizyon için çok spesifik bir metodoloji ortaya koyuyorum. İnsan ilişkileri ve değerlerinden tüm insanların yararına hizmet edecek konulara, tasarım ve teknik uygulamalara pek çok farklı düzeylerde çalışıyorum.

 

Bir fütürist olarak, moda, tasarım ve yaşam şekli açısından önümüzdeki 10-15 yılı nasıl görüyorsunuz?

Eğer, benim Venüs Projesi olarak adlandırdığım bu yeni sosyal yönü kabullenirsek, giysilerin her bireyin kişisel anotomisine uygun olarak şekilleneceğini söyleyebilirim. Giysiler kişinin hareketlerine göre genişleyecek, daralacak ve hava alacak. Giysilerin tasarımları ise basit ve tıpkı nesnelerin doğada olduğu haliyle olabildiğince az süslemeli olacak. Moda ise ürün satmak için ortaya konan gelip geçiçi akımlar değil, ergonomi üzerinde yoğunlaşacak. Bu aslında tasarımda da samimiyet demek.

İnsanların yaşam tarzlarını daha bütünsel bir yaklaşımla ele alacaklarını söyleyebiliriz. Kişisel mal varlığı, güç ve servetleri için değil, çevrenin ve diğer insanların yararı için bir şeylerle uğraşıyor olacaklar.

Önümüzdeki on yılda hangi yaklaşımların tasarım dünyasını en fazla etkileyeceğini düşünüyorsunuz?

Eğer var olan değerler devam ederse, tüm bu yanlış özellikler tasarımı da etkileyecektir. Akla yatkın bir sosyal yöne doğru gidersek, bugün verdiğimiz kararlarımıza temel olan yüzeysel ihtiyaçlarımızın ve reklamın kandırmacasından zamanla kurtulabiliriz. Böylece tasarımın geleceği kaynaklar, fonksiyonellik, sağlık ve iyi bir yaşamın korunması üzerine yapılacak.

Bugün yaşadığımız gelişmelere göre lüks tüketimi sizce nasıl şekillenecek? Azalır mı yoksa kendine var olabileceği başka bir yol mu bulur?

Buna ancak savunduğum sosyal yöne uygun olarak cevap verebilirim. Kaynak tabanlı ekonomide ürün ve hizmetler tüm insanların ulaşabileceği şekilde yapıldığından, herkes bugünün en zenginlerinden daha yüksek standartlara sahip olacak diyebilirim.

Peki öngördüğünüz gelecekte hangi yaklaşımlar tasarım dünyasını etkileyecek?

Kaynak tabanlı ekonomide yaşayan geleceğin insanları, hem duygusal hem de entellektüel anlamda sürekli değişimin olduğunu kabul edecek ve bununla yüzleşecek eğitime sahip olacaklar. Bugün insanlar bir işe bazı şeyleri değiştirmeleri için değil, statükoyu korumaları için seçiliyor. Bir kişi teknoloji alanında işe alındığında, ürünlerin geliştirilmiş, değiştirilmiş ve basitleştirilmiş olması talep edilir. Aynı dinamikleri yeni, alternatif sosyal düzenlemelerde de kullanma zamanımız geldi.

2009 ve 2010 yılları arasında tasarım ve modada ne gibi değişiklikler görmeye başlayacağız?

Önümüzdeki yıl moda ve tasarım alanlarında çok büyük değişikliklerin göze çaracağını sanmıyorum. Ben yeni bir sosyal yapı öneriyorum; bu yaklaşım moda ve tasarım dahil toplumun her alanını etkileyecek. Kaynak tabanlı bir ekonomi içinde, değişim hızlandırılmış olacak ve tasarımın da ana konusu da kaynakların korunması, sadeleştirme, çok fonksiyonlu olma, konfor ve sağlık olacaktır.

Yakın gelecekte tasarım unsurlarında hem sanat hem de teknolojiyi birleştiren örnekler görebileceğimizi düşünüyor musunuz?

Sanat ve teknolojinin birlikteliğinin tasarımı çok farklı şekillerde etkilemeye devam edeceğine inanıyorum.

Teknoloji ve tasarım arasındaki ilişkinin nasıl olacağını düşünüyorsunuz?

Gelecekte teknoloji ve tasarım arasındaki ilişkinin çok fonksiyonlu yönde olacağına inanıyorum. Nasıl ki bugün cep telefonları hem fotoğraf makinesi, hem MP3 çalar hem internet bağlantısı gibi özelliklere sahipse, gelecekte de tüm ürünler pek çok özelliğe sahip olacak. Örneğin otomobillerin dış yüzeyi bir elektrik jeneratörü işlevi görecek, şekil hafızası olan materyallerden üretildiklerinden kendi kendilerini onarabilecek ve yüzeydeki sensörleri sayesinde hiçbir şeye çarpmayacaklar.

Sizce nano teknolojiler tüm moda endüstrisini değiştirebilir mi?

Evet, nano teknolojisi tüm endüstrileri çok fazla etkileyecek. Bu teknoloji tamamen yeni materyaller üretmemize imkan verecek. Kumaşların kendisi ısıtma-soğutma, renk ve desenini değiştirme, kendini onarma ve bilgisayarlarla iletişim kurabilme gibi pek çok farklı yeteneğe sahip olacak. Yani fonksiyonellik tasarımda ön planda olacak.

Röportaj: Arzu Dindar Kızıları

Not: Bu röportaj daha önce Akşam Gazetesi’nin 31 Aralık 2008 tarihli Future&Trends moda ekinde yayımlanmıştır.

 

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>